Theo Duy Nhân

Sài Gòn tiếp thị

Chính vì chỉ chú trọng công tác điều trị mà xem nhẹ việc phòng bệnh nên khi dịch bệnh tấn công, “thành lũy” dự phòng nhanh chóng bị ngã và dẫn đến hệ quả ồ ạt người bệnh đổ đến các BV…

“Lơ” mảng dự phòng

Chỉ mới 9 tuần đầu năm 2012, tình hình dịch bệnh tại VN nóng lên khi tay – chân – miệng (TCM) hoành hành dữ dội với 12.400 ca bệnh được phát hiện tại 60 tỉnh, TP, trong đó 11 trường hợp tử vong. Ngoài ra, hàng loạt các dịch bệnh khác cũng đang có nguy cơ bùng phát như viêm não mô cầu, sốt xuất huyết, cúm A/H1N1, A/H5N1… Chỉ tính riêng tại TPHCM, trong tháng 2, toàn TP có gần 500 ca TCM – tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Số ca mắc TCM đang ở ngưỡng gần chạm đến 180 ca/tuần – là mức cảnh báo dịch bệnh lan rộng…

Nhìn vào các criminal số của một dịch bệnh TCM đã cho thấy, công tác phòng bệnh đang có lỗ hổng. TS. BS Trần Phủ Mạnh Siêu, Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng (YTDP) TPHCM – cho rằng: “Với diễn biến ngày một phức tạp của dịch bệnh hiện nay, nếu không có sự đầu tư đúng mức vào y tế dự phòng, hậu quả không thể lường hết”.

Thực tế, ở nơi làm nhiệm vụ gác cửa dịch bệnh lại chưa được chú trọng và nhiều BS trong ngành YTDP ví von: Làm dự phòng như… criminal ghẻ. Tại cuộc họp bàn giảm tải BV mới đây do Bộ Y tế tổ chức tại TPHCM, vai trò của y tế dự phòng lại không thấy đưa ra bàn bạc. Nghịch lý hơn cả, theo BS Phạm Việt Thanh, Giám đốc Sở Y tế TPHCM, thì, đến năm 2015, các BV khu vực trung tâm sẽ có thêm 200.000m2 sàn sử dụng và tăng thêm 5.500 giường bệnh… và trong năm nay, nhiều công trình sẽ xây mới như: Viện Tim, BV Nhân Ái, Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc – mỹ phẩm, khoa Phong – BV Da liễu thì chẳng thấy đề cập đến việc nâng cấp đầu tư cho YTDP.

“Đừng trách dịch bệnh cứ tăng”!

Trên lý thuyết là “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, nhưng một nghịch lý đang tồn tại đó chính là: Trong khi các BV quận, huyện đều được chiếu cố xây mới, hiện đại thì ngược lại, các trụ sở của ngành YTDP rơi vào tình cảnh rất… bi đát. Điển hình nhất là tại Trung tâm YTDP quận 11, không có trụ sở hoạt động độc lập, phải sử dụng ké phòng của BV quận. Trung tâm YTDP huyện Bình Chánh thì làm việc chung với trạm y tế xã. Trong khi BV quận 10 được xây dựng và đầu tư khang trang thì ngược lại, trụ sở chính của Trung tâm YTDP nằm trên đường Cách Mạng Tháng 8 vừa chật chội, vừa ngột ngạt. Thậm chí, vì quá chật hẹp, các BS còn phải tận dụng những chỗ trống có thể để chứa hóa chất phòng chống dịch.

Trung tâm YTDP của TP cũng không sáng sủa gì hơn. Trụ sở của trung tâm vừa xuống cấp trầm trọng và nằm chung chạ với hai đơn vị khác. Được biết, một chủ trương xây dựng trụ sở YTDP TP đã được đưa ra cách đây 20 năm, nhưng đến negative vẫn chỉ là trên giấy.

Lực lượng nhân sự phòng, chống dịch bệnh cũng èo uột không kém. BS chẳng ai dám về đầu quân cho ngành này. Tại Trung tâm YTDP quận 8, nhân sự khoa kiểm soát dịch bệnh có 8 người nhưng chỉ 2 người có trình độ đại học (ĐH). Tại Trung tâm YTDP quận Tân Bình, tỉ lệ nhân sự phòng, chống dịch trình độ ĐH còn thấp hơn, 2/13; còn tại trung tâm YTDP quận 12 thì chỉ 1/9! Theo BS Nguyễn Thị Hồng Biên – Phó Giám đốc Trung tâm YTDP quận 8 -  để làm tốt công tác phòng, chống dịch, ít nhất 50% số nhân sự phải có trình độ ĐH, vậy với tỉ lệ đại học quá thấp rải đều từ phường đến quận như thế, phòng, chống dịch làm sao bảo đảm chất lượng, không trách sao dịch bệnh cứ gia tăng, khó kiểm soát rồi dẫn đến quá tải BV.

Theo Võ Tuấn

Lao động

Nếu không được cấp cứu kịp thời, đúng cách, nọc rắn có thể ngấm vào giác mạc gây tổn thương mắt, thậm chí ngộ độc toàn thân. Trong trường hợp chỉ bị nọc rắn ngấm nhẹ, bệnh nhân có thể được điều trị khỏi, không để lại di chứng. Nhưng nếu bị nọc rắn ngấm sâu hơn, bệnh nhân có thể bị phù toàn bộ giác mạc, phản ứng viêm bồ đào, viêm nội nhãn, gây sẹo giác mạc và có thể dẫn đến mù lòa, nguy hiểm hơn có thể tử vong.

Li Uyên

Rắn nhựa, rắn nước đều thành hổ mang

Cùng chung cảnh ngộ với anh Phú, anh D., nhà ở quận Tân Bình, TPHCM, kể: “Thấy người ta bán dạo một bình rượu ngâm bốn, năm loại rắn quý như hổ mang, mái gầm… giá chưa tới 1 triệu đồng nên tui mua đem biếu cho ông chú uống tẩm bổ. Không ngờ uống xong ổng phát hiện trong bình có đến hai criminal rắn làm bằng nhựa nên gọi điện thoại mắng vốn. Thiệt tình mỗi khi nhắc lại chuyện này tui quê đến nỗi chỉ muốn chui xuống đất”.

Nghe chuyện nhiều người mua nhầm rượu rắn đểu, ông Nguyễn Đình Cương, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP.HCM, chia sẻ: “Họ làm giả tinh vi lắm, nếu chỉ nhìn trong bình rượu thì đến dân kiểm lâm cũng khó phân biệt được”. Đưa cho chúng tôi xem mấy bức ảnh cận cảnh rắn độc phình mang ngâm mình trong bình rượu, ông Cương giải thích: “Đây chỉ là rắn nước, rắn ráo nhưng sau khi các đối tượng bán rượu rắn dùng chỉ căng cho mang phình ra thì trông giống hệt rắn hổ mang”. Ông Cương cho biết những bức ảnh trên chụp được khi lực lượng kiểm lâm kết hợp với công an địa phương kiểm tra một điểm làm rượu rắn dỏm ở phường Trung Mỹ Tây, quận 12 (TPHCM). Tại đây, ngoài một đống bình rượu rắn dỏm đã thành phẩm còn có hàng ngàn criminal rắn chết (chủ yếu là rắn nước, rắn bông súng) sắp được “gia công” thành rắn hổ mang để ngâm rượu bán.

Rượu rắn dỏm được phát hiện ở quận 12, trong đó có nhiều bình ngâm rắn nước được “gia công” thành rắn hổ mang. (Ảnh do Chi cục Kiểm lâm TP.HCM cung cấp)

Một cán bộ kiểm lâm cho biết hiện negative các đối tượng bán rượu rắn thường tản ra các quận, huyện ngoại thành và hoạt động khá kín đáo chứ không công khai và tập trung ở khu vực nội thành như trước đây. Tuy nhiên, cách thức làm rượu rắn dỏm vẫn như cũ. Đó là thu gom rắn chết ở các điểm bán rắn trái phép về ngâm rượu hoặc dùng các loài rắn rẻ tiền như rắn nước, rắn bông súng về “gia công” thành rắn độc để lừa người mua. Thường một bình rượu ngâm khoảng năm criminal rắn dỏm được bán với giá trên dưới 1 triệu đồng.

Coi chừng trúng độc

BS Trần Văn Hoàng, Phó Giám đốc Trại rắn Đồng Tâm (Tiền Giang), cho biết nếu đúng là rắn hổ mang thật thì một ký rắn ngâm với khoảng 10 lít rượu có giá tới 4 triệu đồng. Do đó một bình rượu có đến bốn, năm criminal rắn hổ mang mà chỉ bán với giá trên dưới 1 triệu đồng thì nhiều khả năng là rắn dỏm.

BS Lê Văn Nhân, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng TP.HCM, cảnh báo người uống phải rượu ngâm rắn nhựa có thể bị ngộ độc do ngâm lâu ngày nên nhựa có thể bị phân hủy ngấm vào rượu. “Rượu rắn gồm hai phần: rượu và rắn. Vậy phải xem rượu dùng để ngâm rắn là rượu gì, có độc hại grain không. Còn rắn cũng vậy, nếu là rắn thật, kể cả rắn độc grain không độc, cũng phải tuân thủ theo các quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm. Nếu mua rượu rắn không rõ nguồn gốc, lại trúng phải rắn chết lâu ngày thì uống vào sẽ không tốt cho sức khỏe” – BS Nhân phân tích.

Ông Nguyễn Đình Cương cho biết thêm để tạo được hình dáng criminal rắn trong tư thế phình mang nằm trong bình rượu, người ta thường dùng chất formol để tẩm ướp. Do đó, nếu các đối tượng bán rượu rắn cũng dùng cách này để biến rắn dỏm thành rắn xịn thì người uống phải loại rượu này sẽ rất nguy hiểm.

“Đã hai năm rồi từ khi chứng kiến cảnh người ta dùng rắn thối để ngâm rượu ở quận 12, đến bây giờ mỗi khi nghe nói đến rượu rắn, tôi vẫn còn nổi da gà, ớn nhợn”, ông Cương nói.

Theo Khang Bách

Pháp luật TPHCM

Bệnh sốt xuất huyết (SXH) đến tuần thứ 9 trên địa bàn thành phố đang có khuynh hướng giảm theo mùa. Tuy nhiên, tại nhiều quận huyện như Bình Tân, Tân Phú, Thủ Đức, Hóc Môn, Tân Bình số ca bệnh còn cao, chưa có chiều hướng giảm hoặc giảm không ổn định. Theo nhận định của BS Nguyễn Đắc Thọ, Phó giám đốc Trung tâm Y tế Dự phòng: “Hiện thành phố đang trong mùa nắng nóng nên yếu tố lây truyền bệnh từ muỗi gây bệnh SXH ngoài môi trường ít xảy ra vì thế số người mắc bệnh chủ yếu lây truyền từ những người thân trong gia đình và những điểm đông người”.

Trẻ em là đối tượng dễ bị SXH tấn công

Tính trong tháng 2, toàn thành phố có  gần 80% phường xã có bệnh SXH từ 1 – trên 20 ca, trong đó có 47 phường xã có từ 5 ca trở lên. Như vậy số người mắc tuy có giảm nhưng bệnh SXH đang lưu hành trên diện rộng nếu không có biện pháp cạn thiệp để kéo giảm số ca bệnh, số phưỡng xã có dịch bệnh lưu hành thì nguy cơ dịch bùng phát mạnh vào mùa mưa khó có thể tránh khỏi.

Trước mắt ngành Y tế dự phòng đề nghị các quận huyện tập trung dập dịch tại 47 phường xã có từ 5 ca SXH mỗi tuần và theo dõi sát diễn biến của dịch bệnh tại 71 phường xã có từ 3 đến 4 ca bệnh để có hướng xử lý cụ thể.

Theo thống kê của Ban Điều hành chương trình phòng chống sốt xuất huyết quốc gia (Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế), năm 2011 cả nước có 69.680 trường hợp mắc, trong đó có 61 ca tử vong do SXH. Hiện số người mắc SXH đã giảm, nhưng số lượng bệnh nhân cần nhập viện để cấp cứu, chẩn đoán, thu dung điều trị còn khá cao. Nhiều bệnh viện tại những khu vực như: Đồng bằng Sông Cửu Long, miền Đông Nam Bộ, miền Trung và Tây Nguyên hiện vẫn quá tải.

Bệnh SXH diễn ra quanh năm, bệnh nhân thường có diễn biến khó lường trước, có thể chuyển mức độ nặng, vào sốc, tái sốc. Đặc biệt trên những cơ địa như phụ nữ có thai, trẻ nhũ nhi, người béo phì, người cao tuổi, người có các bệnh lý kèm theo như đái tháo đường, viêm phổi, hen phế quản, bệnh tim, bệnh gan, bệnh thận,… có nguy cơ tử vong rất cao.

Cục Y tế dự phòng yêu cầu các tỉnh thành chủ động lên phương án phòng chống dịch, hạn chế chuyển người bệnh vượt tuyến. Bệnh viện tuyến dưới cần thực hiện chế độ tham vấn của tuyến trên, hội chẩn liên khoa, liên viện để giải quyết các trường hợp khó. Duy trì liên tục “Đường dây nóng phòng chống dịch SXH” với đơn vị tuyến cuối để có thể thường xuyên xin ý kiến hướng dẫn, trao đổi thông tin về chuyên môn. Đồng thời bệnh viện tuyến trên có thể cử cán bộ tăng cường hỗ trợ chuyên môn tại chỗ để hỗ trợ các bệnh viện tuyến dưới trong công tác điều trị bệnh.

Vân Sơn

Hội nghị quốc tế đã rất sôi nổi với nhiều nhà khoa học cùng các đề tài thực tế đi sâu vào cách điều trị, chăm sóc bệnh nhi. Diễn ra tại Bệnh viện Trung ương Huế trong 2 ngày, Hội nghị nhận được sự giúp sức của Tổ chức Asian Children’s Care League (Nhật Bản). Đây cũng là tổ chức từng nhiều lần giúp cho Bệnh viện nói chung và khoa Nhi nói riêng trên nhiều phương diện liên quan đến trẻ em.

Trên thế giới, ung thư là nguyên nhân gây tử vong hàng thứ 2 ở trẻ em thuộc các nước đã phát triển, chiếm khoảng 10-12,3% các trường hợp tử vong trẻ. Trong đó bệnh bạch cầu cấp (BBC) dòng lympho là loại ung thư có thể gây ra tử vong cao với tỷ lệ 75%. Tiếp đến là bệnh BBC dòng tủy chiếm 20% và Bạch cầu kinh dòng tủy chiếm từ 3-5%.

Theo BS. Phan Huy Thuấn (Khoa Nhi, BV Trung ương Huế), các triệu chứng lâm sàng của bệnh BBC có nhiều dạng như mệt mỏi, da xanh xao, chóng mặt, khó thở (do thiếu máu), sốt và nhiễm trùng, xuất huyết, đau xương khớp, gan lách lớn gây nên bụng chường, chán ăn dẫn đến sụt cân, hạch lớn, thâm nhiễm tại tinh hoàn, tổn thương thần kinh sọ não, ho khó thở, phù mặt và cánh tay… Nếu bệnh được phát hiện càng sớm thì càng có cơ might được chữa khỏi. Chiến lược tốt nhất để chẩn đoán sớm bệnh này là luôn luôn để ý đến các dấu chứng và triệu chứng của bệnh nếu trên khi thăm khám.

BS Hiroyuky Shichino (ĐH Y khoa Nihon, Nhật Bản), bệnh BBC dòng lympho có thể chữa khỏi khoảng 50% vào năm 2012. Khi biết có người bị bệnh, chúng ta hãy giới thiệu bệnh nhân đến các bệnh viện TƯg tại Huế, TP HCM và Hà Nội. Nếu nhờ vào thêm từ hợp tác quốc gia, quốc tế thì tương lai năm 2040 sẽ chữa khỏi trên 80%.

“Với khoảng 250.000 trẻ em đang bị mắc bệnh ung thư trên toàn thế giới. Có 50.000 trẻ được chẩn đoán ở các nước đã phát triển có tỷ lệ sống sót là 80%. Trong số 200.000 trẻ còn lại chỉ có khoảng 25% sống sót. Vì vậy sự hợp tác quốc tế là rất cần thiết”, BS Noriko Sekiguchi – Sato (Khoa Nhi, Trung tâm Quốc gia về Y tế và sức khỏe toàn cầu ở Nhật Bản), cho biết.

Theo BS Noriko, cần phải điều trị hỗ trợ trẻ em bị ung thư trên các phương diện như: Phòng chống nhiễm trùng, điều trị sốt và giảm bạch cầu hạt, điều trị đau, điều trị chống nôn. Sau 5 năm theo dõi, gần 75% trẻ em ung thư sẽ sống sót và có tối thiểu 1 vấn đề bất lợi và 40% có tối thiểu 1 vấn đề bất lợi nghiêm trọng đe dọa cuộc sống và gây tàn tật. Các vấn đề về tim mạch, hô hấp, nội tiết, thần kinh, tâm thần và các ung thư thứ phát cần phải được các bác sĩ phòng ngừa, theo dõi và kiểm soát đều đặn, liên tục. Về phía gia đình cũng phải tích cực hợp tác và chữa bệnh cho criminal đến cùng.

BS Masahiro Saito (Khoa Nhi trường ĐH Y khoa Juntendo, Nhật Bản) đã đặt ra nội dung về 1 công tác hết sức cần được chú ý là PPC (Palliative care: Chăm sóc nhằm cải thiện cuộc sống cho bệnh nhân nhi khoa). Đây là công việc chăm sóc thường vào giai đoạn cuối đời của bệnh nhân khi bệnh nhân được biết là mình sắp chết. Chính sự nhận thức và thúc đẩy của bác sĩ Nhi khoa đối với gia đình trẻ là rất to lớn. Toàn bộ quá trình chăm sóc, điều trị, hồi sức cho trẻ được bác sĩ đặt ra với gia đình nhằm cho các phụ huynh yên tâm và cháu bé bị bệnh thêm tin tưởng vào cuộc sống, vượt qua những đớn đau về thể xác và tinh thần. Công việc này có thể thực hiện tại các bệnh viện trung tâm, các trung tâm chăm sóc sức khỏe grain tại nhà của bệnh nhân.

Tổ chức phi lợi nhuận Chăm sóc trẻ em Châu Á cũng đã nêu ra phương cách chăm sóc trẻ và chữa trị cho trẻ bị ung thư trên dự án hỗ trợ về y khoa và xã hội ở Huế trên 3 mặt là “Phát hiện và chẩn đoán sớm” – “Điều trị tích cực” – “Chăm sóc nâng đỡ’. Tổ chức đã hỗ trợ miễn phí thuốc kháng sinh, kháng nấm đặc biệt cho gia đình nghèo, bệnh nhân điều trị thời gian dài và trường hợp cấp cứu. Hỗ trợ dinh dưỡng 3 bữa ăn mỗi ngày cho mọi bệnh nhi nội trú với giá 40.000đ. Bên cạnh đó đã thành lập Hội cha mẹ bệnh nhi ung thư, nhóm tình nguyện Blouse Xanh.

Ngoài ra, tổ chức này còn giáo dục nhận thức của gia đình người bệnh lẫn động viêng khích lệ. Đồng thời giữ liên lạc, thăm viếng gia đình có criminal đã mất. Và 1 việc làm hết sức quan trọng là kết nối được với các chuyên gia ung thư nhi, trung tâm truyền máu, khoa dược, đại học y khoa, bệnh viện khu vực, đội ngũ đa ngành bao gồm cả hành chính trong bệnh viện để có thể giúp đỡ nhiều mặt cho gia đình bệnh nhi ung thư.

… Em thấy dương vật mình hơi cong nên mấy ngày nay, em để hướng lên nhưng lâu lâu lại thấy khó chịu, đi lại rất bất tiện. Mong bác sĩ cho ý kiến: em nên để hướng lên grain hướng xuống thì tốt cho sức khoẻ sinh sản?” (Nguyễn Vũ Anh, ng_vuanh@…)

TS.BS Nguyễn Thành Như, uỷ viên anathema chấp hành hội Y học giới tính châu Á – Thái Bình Dương trả lời:

Không phải chỉ các bạn thanh niên mới đặt cho tôi câu hỏi này mà khi hành nghề nam khoa, rất nhiều bà mẹ hỏi tôi câu tương tự cho các cậu quý tử đang tuổi lớn của họ. Để dương vật hướng lên trong quần lót thì nghe có vẻ thuận chiều tự nhiên của dương vật, nhưng bất tiện là như bạn đã mô tả: khi bất chợt dương vật cương, thun quần chẹn ngang cổ dương vật, rất khó chịu. Để dương vật hướng xuống thì lại sợ lâu ngày dương vật bị cong xuống và ống tiểu bị chẹn nên có thể gây hẹp niệu đạo, khó tiểu.

Khi khám bệnh, tôi thấy hơn 2/3 nam giới cho dương vật hướng lên trên trong quần lót, dương vật có thể nằm ngả qua bên trái grain nghiêng bên phải, hoặc chính giữa. Số còn lại luôn cẩn thận cho dương vật nằm cong xuống bìu. Về mặt lý luận, tôi không nghĩ việc để dương vật hướng xuống dưới sẽ gây hẹp niệu đạo grain cong dương vật. Tôi cũng chưa thấy tài liệu khoa học nào chứng minh dương vật cong xuống có thể do quần lót gây ra. Vì vậy, tôi nghĩ, cũng giống như chuyện lái xe bên phải grain trái, vấn đề là thói quen. Nếu bạn đã quen lái xe bên phải (như ở Việt Nam), chuyển sang sống ở một nước lái xe bên trái (như Úc), thời gian đầu bạn sẽ khá bỡ ngỡ, sau đó thì quen dần. Chọn hướng dương vật lên trên grain xuống dưới trong quần lót cũng chỉ là một thói quen. Riêng với các bà mẹ và những ai mới tập mặc quần lót thì tôi khuyên nên cho dương vật hướng lên, vì đây là tư thế tự nhiên hơn hướng xuống.

Theo Sài Gòn tiếp thị